Ocimum basilicum

Photo gallery

Οικογενεια

Lamiaceae

Συνωνυμα

Παραδοσιακη Αγγλικη Ονομασια

Basil, Thai Basil, Garden Basil, Holy Basil or Sweet Basil, μερικές φορές γνωστό ως Saint Joseph's Wort σε μερικές αγγλόφωνες χώρες. Η λέξη basil προέρχεται από την ελληνική βασιλεύς, και έχει συνδεθεί με τη γιορτή του Τιμίου Σταυρού κατά την οποία τιμάται η εύρεση του Σταυρού από την Αγία Ελένη, μητέρα του αυτοκράτορα Αγίου Κωνσταντίνου. Το αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης αναφέρει εικασίες ότι ο βασιλικός μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί σε "κάποιες βασιλικές αλοιφές, λουτρά, ή φάρμακα".

Κοινα ελληνικα ονοματα

Βασιλικός. Αναφέρεται από το Διοσκορίδη υπό το όνομα «Ώκιμον» (Ώκιμον το βασιλικόν). Η ονομασία "βασιλικός" του αποδόθηκε καθώς, σύμφωνα με θρύλο, φύτρωσε στο σημείο όπου ο Μέγας Κωνσταντίνος και η μητέρα του Αγία Ελένη ανακάλυψαν τον Τίμιο Σταυρό.

Βοτανικη περιγραφη

Αρωματικό, ετήσιο φυτό, 0,3-0,5 μέτρα ύψος, αλλά μερικές ποικιλίες μπορούν να φθάσουν μέχρι το 1 m. Το φυτό μεγαλώνει από μια παχιά κύρια ρίζα και έχει μεταξένια πράσινα αντίθετα (ζεύγη) οβάλ φύλλα, τα οποία τείνουν να είναι 3-11 cm (1.2-4.3 μέσα) μακριά και 1-6 cm (0,4 έως 2,4 μέσα), διακλαδιζόμενα έξω από τον κεντρικό βλαστό. Μικρά λευκά άνθη συγκεντρώνονται σε μία μόνο ακίδα στην κορυφή του φυτού.

Γεωγραφική Εξάπλωση

Ο βασιλικός είναι αυτοφυές σε περιοχές της Ασίας και της Αφρικής και φύεται ως πολυετές σε ορισμένα νησιά του Ειρηνικού. Ο βασιλικός προήλθε από την Ινδία στην Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής στον δέκατο έκτο αιώνα, και στη συνέχεια στην Αμερική τον δέκατο έβδομο αιώνα.

Υποειδη

Ocimum basilicum subsp. maximum L., Ocimum basilicum subsp. minimum L., Ocimum basilicum subsp. basilicum.

Άλλα taxa για το γένος Ocimum με παρόμοιες ιδιότητες και δράσεις

Λομονοειδής βασιλικός (Ocimum americanum), καμφοροειδής βασιλικός (Ocimum kilmandscharicum), δενδρώδης βασιλικός (Ocimum grattissimum), ιερός βασιλικός (Ocimum tenuiflorum or sanctum).

Υπάρχουν πολλές ποικιλίες Ocimum basilicum, καθώς επίσης και πολλά υβριδικά είδη που καλούνται βασιλικός.

Μέρη του φυτού που χρησιμοποιούνται για φαρμακευτική χρήση, συγκομιδή και επεξεργασία

φύλλα, άνθη, ρίζα, σπόροι, αιθέριο έλαιο.

Φυτοχημική σύσταση

Το Ocimum basilicum L. είναι πλούσιο σε αιθέριο έλαιο, αν και η συστασή του ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό. Περιέχει λιναλοόλη, μεθυλοκαβικόλη, μεθυλοκινναμωμικό, κιτράλη, ευγενόλη, γερανιόλη, κ.λπ. Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει πως ο βασιλικός έχει κάποιες αντιοξειδωτικές και αντιβακτηριακές ιδιότητες, αναστέλλοντας την ανάπτυξη πολλών διαφορετικών θετικών και αρνητικών κατά Gram βακτηρίων, ζυμομυκήτων και μυκήτων, λόγω των συστατικών του αιθερίου ελαίου, μεθυλοκαβικόλη (εστραγόλη) και λιναλοόλη. Η εστραγόλη, καρκινογόνος ουσία, είναι παρούσα στο αιθέριο έλαιο σε επίπεδα μεταξύ 8-16%. Το αιθέριο έλαιο βρίσκεται επίσης στον «γλυκό» βασιλικό, μαζί με το ροσμαρινικό οξύ, κιχωρικό οξύ, καφταρικό οξύ, αλλά και φλαβονοειδή. Το ροσμαρινικό οξύ είναι ένα φυσικό φαινολικό παράγωγο που περιέχεται σε πολλά βότανα της οικογένειας Lamiaceae, όπως ο βασιλικός, και αναστέλλει τις, εξαρτώμενες από το συμπλήρωμα, φλεγμονώδεις διεργασίες.

Το φυτό χρησιμοποιείται γενικά σε θεραπείες πεπτικών διαταραχών και διαταραχών του νευρικού συστήματος. Τα φύλλα χρησιμοποιούνται (νωπά ή αποξηραμένα) σε περιπτώσεις πυρετού, κοιλιακών κραμπών, γαστρεντερίτιδας, δυσκοιλιότητας, ναυτίας και κακής πέψης. Αφέψημα παρασκευάζεται από τα φύλλα και θεωρείται πως καταπολεμά την ήπια νευρική ένταση, τον πονοκέφαλο και τη ναυτία. Αφέψημα με φύλλα βασιλικού λαμβάνεται σε περίπτωση πονόλαιμου. Το έγχυμα των φύλλων είναι χρήσιμο φάρμακο για τη θεραπεία αναπνευστικών διαταραχών. O χυμός φύλλων βασιλικού βοηθά στην αποβολή των λίθων των νεφρών. Το μάσημα των φύλλων βασιλικού σε καθημερινή βάση, μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά κατά του στρες, έλκους και των στοματικών μολύνσεων. Το φυτό είναι, επίσης, χρήσιμο για τη μείωση της χοληστερόλης στο αίμα. Ο βασιλικός χρησιμοποιείται, επίσης, πριν και μετά τον τοκετό για τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος, καθώς και για τη θεραπεία τσιμπήματων φιδιών και εντόμων, σκωλήκων και μυρμηγκιών. Οι σπόροι βασιλικού χρησιμοποιούνται ως καθαρτικό λόγω της βλέννης που περιέχουν.

Καλλιεργείται το φυτό σε τοπικές καλλιέργειες και σε τι βαθμό

Λεπτομέρειες Καλλιέργειας: Ο βασιλικός είναι πολύ ευαίσθητος στο κρύο, με καλύτερη ανάπτυξη σε ζεστές και ξηρές συνθήκες. Αναπτύσσεται καλύτερα σε καλά στραγγιζόμενα ηλιόλουστα σημεία. Παρά το γεγονός ότι ο βασιλικός αναπτύσσεται καλύτερα σε εξωτερικούς χώρους, μπορεί να καλλιεργηθεί σε εσωτερικούς χώρους σε μια γλάστρα και, όπως και τα περισσότερα βότανα, το καλύτερο δυνατό σημείο είναι ένα ισημερινό περβάζι. Θα πρέπει να φυλάσσεται μακριά από πολύ ψυχρά ρεύματα αέρα, και αναπτύσσεται καλύτερα σε ισχυρό φως ήλιου, ως εκ τούτου, ένα θερμοκήπιο ή μια σειρά καλυμμάτων είναι ιδανικά. Μπορούν, ωστόσο, να αναπτυχθούν ακόμη και σε ένα υπόγειο, κάτω από φθορίζοντα φώτα. Αν τα φύλλα τους έχουν μαραθεί από την έλλειψη νερού, θα ανακάμψουν, αν ποτίζονται καλά και τοποθετούνται σε ηλιόλουστη θέση. Τα κιτρινισμένα φύλλα προς τον πυθμένα του φυτού είναι ένδειξη ότι το φυτό έχει στρεσσαριστεί, και συνήθως αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται λιγότερο νερό, ή λιγότερο ή περισσότερο λίπασμα.

Ο βασιλικός μπορεί επίσης να πολλαπλασιαστεί πολύ αξιόπιστα από μοσχεύματα μικρών βλαστών, για δύο εβδομάδες σε νερό μέχρι να αναπτύξουν ρίζες. Μόλις ένα στέλεχος (βλαστός) παράγει άνθη, η παραγωγή φυλλώματος σταματά σε αυτό το στέλεχος, το στέλεχος γίνεται ξυλώδες, μειώνεται η παραγωγή αιθέριου ελαίου. Για να αποφευχθεί αυτό, οι παραγωγοί μπορούν να αποκόβουν τα άνθη των βλαστών, προτού γίνουν πλήρως ώριμα. Επειδή μόνο οι ανθοφόροι βλαστοί επηρεάζονται τόσο, κάποια στελέχη μπορούν να τρυπηθούν για την παραγωγή φύλλων, ενώ άλλοι μένουν να ανθίζουν για τη διακόσμηση ή τους σπόρους.

Μόλις το φυτό αφήνεται να ανθίσει, τότε μπορεί να παράγει σπόρους, οι οποίοι περιέχουν μικρά μαύρα κουκούτσια, τα οποία μπορούν να αποθηκευτούν και να φυτευτούν το επόμενο έτος. Η απομακρύνση φύλλων από το φυτό βοηθά στην προώθηση της ανάπτυξης, κυρίως επειδή το φυτό ανταποκρίνεται μετατρέποντας τα ζεύγη των φυλλαρίων, δίπλα στα κορυφαία φύλλα σε νέα στελέχη.

Χρήση ως βότανο στην τοπική αγορά

Η παράδοση λέει ότι ο βασιλικός βρέθηκε να μεγαλώνει γύρω από τον τάφο του Χριστού μετά την Ανάσταση, και, κατά συνέπεια, ορισμένες ελληνικές ορθόδοξες εκκλησίες το χρησιμοποιούν για την προετοιμασία του αγιασμού, ενώ γλάστρες με βασιλικό τοποθετούνται σε εκκλησιαστικούς βωμούς. Στην Ινδία, ο βασιλικός πιστεύεται πως είναι διαποτισμένος με μια θεία ουσία, οι όρκοι στα δικαστήρια δίνονται πάνω σε αυτόν.

Εδώδιμες χρήσεις: Ο βασιλικός χρησιμοποιείται για να προσδώσει γεύση σε σούπες και σάλτσες και είναι το κύριο συστατικό της σάλτσας πέστο. Τα φύλλα μπορούν να καταναλωθούν σε σαλάτες. Οι σπόροι είναι βρώσιμοι, και όταν εμποτιστούν σε νερό γίνονται γλοιώδεις. Σε ορισμένα μέρη της Μεσογείου γίνεται ένα δροσιστικό ποτό γνωστό ως cherbet tokhum. Επίσης χρησιμοποιείται για τη γεύση του σε λικέρ.

Καλλυντικές χρήσεις: Ο βασιλικός χρησιμοποιείται σε εκπλύσεις για τα μαλλιά και να τους δώσει λάμψη. Συμβάλλει στην τόνωση της ανάπτυξης των μαλλιών. Χρησιμοποιείται στη βιομηχανία καλλυντικών σε λοσιόν, αρώματα, σαμπουάν και σαπούνια.

Απωθητικές ιδιότητες: Μία μέση απόδοση 1,5% αιθέριου ελαίου, λαμβάνεται από τις ανθισμένες κορυφές. Όταν εφαρμόζεται στο δέρμα, αποτελεί ένα καλό απωθητικό κουνουπιών. Το αναπτυσσόμενο ή αποξηραμένο φυτό είναι ένα αποτελεσματικό εντομοαπωθητικό. Η αποτελεσματική συγκέντρωση του ελαίου για να σκοτώσει το 90% των προνυμφών, κυμαίνεται μεταξύ 113-283 ppm. Η καμφορά, το α-λιμονένιο, το μυρκένιο και η θυμόλη είναι μερικές από τις ενώσεις του ελαίου που ενδέχεται να είναι υπεύθυνες για τις απωθητικές ιδιότητες του φυτού. Η ευγενόλη και η μεθυλο-καβικόλη μπορεί να είναι υπεύθυνες για τη νυμφοκτόνο δραστικότητα. Τα φύλλα χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ενός εντομοκτόνου, το οποίο προστατεύσει τις αποθηκευμένες σοδειές από τα σκαθάρια.

Κίνδυνοι

Ο βασιλικός είναι ασφαλής σε ποσότητες τροφίμων, και φαίνεται να είναι ασφαλής σε φαρμακευτικές ποσότητες, όταν χρησιμοποιείται βραχυπρόθεσμα από ενήλικες. Το φυτό μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα και δεν έχει αξιολογηθεί για την χρήση του κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του θηλασμού. Συνιστάται να αποφεύγεται πριν από χειρουργική επέμβαση ή σε συνδυασμό με τη λήψη αντιπηκτικών φαρμάκων.

Bibliography