Asparagus acutifolius

Photo gallery

Οικογενεια

Asparagaceae

Συνωνυμα

Asparagus aetnensis Tornab., Asparagus ambiguus De Not., Asparagus brevifolius Tornab., Asparagus commutatus Ten., Asparagus corruda Scop., Asparagus inarimensis Tornab., Asparagus acutifolius var. achhalii Valdés, Asparagus acutifolius var. ambiguus (De

Παραδοσιακη Αγγλικη Ονομασια

areasparagus and sparrowgrass.

Κοινα ελληνικα ονοματα

Ασπάραγος ο οξύφυλλος, άγριοσπαράγγι, σπαράγγια, σφαράγγια, σφαραγγιές, κουτσαγρέλια.

Βοτανικη περιγραφη

βλαστοί έως 200 εκ., ξυλώδεις, λευκοί ή γκρι. Βλαστοί και κλαδιά κατά μήκος ραβδωτά, θηλώδη ή σχεδόν λεία. Κλαδώδια 2-8 (-10) Χ 0,3-0,5 χιλιοστών, σχεδόν ίσα, σε δέσμες (5 -)10-30(-50), αφιστάμενα, έντονα αγκαθωτά.

Μίσχοi 3-7 (-8) χιλιοστών, που περιβάλλεται από μικρά βράκτια στη βάση. Γόνατα με (1 -) 2-4 άνθη που αναμιγνύονται με τα κλαδώδια. Περιάνθιο-τμήματα 3-4 mm. Ράγα 4 • 5-7 • 5 (-10) mm, μαύρη, με 1-2 σπόρους. 2n = 40.

Τα κλαδώδια είναι γενικά μικρότερα στους πληθυσμούς της δυτικής από ό,τι της ανατολικής Μεσογείου. Φυτά από τις παράκτιες περιοχές, κυρίως από τα νησιά, είναι μερικές φορές μόνο ελαφρώς ξυλώδη και έχουν λεπτό, ελάχιστα ακανθώδη κλαδώδια (var. gracilis Baker).

Γεωγραφική Εξάπλωση

νότια Ευρώπη, ανατολικά προς Κρήτη και Ν.Α. Βουλγαρία. Al Bl Bu Co Cr Ga Gr Hs It Ju Lu Sa Si Tu. Στη χώρα μας είναι αυτοφυές με εξάπλωση κυρίως στην Ηπειρωτική Ελλάδα και λιγότερο στα νησιά του Ιονίου και Αιγαίου.

Απαντάται στην Αιτωλοακαρνανία, Αχαϊα, Ηλεία, Κεφαλλονιά, Ιθάκη και Ζάκυνθο.

Δεν έχουν καταγραφεί κίνδυνοι συλλογής.

Στην Ευρώπη φύονται 15 είδη του γένους.

Βιότοπος-Πληθυσμοί:

Απαντάται σε ομάδες ή κατά μεμονωμένα άτομα σε ανοίγματα δασών, θαμνώνων, όχθες ποταμών και χειμάρρων, φαράγγια, σε φράχτες χωραφιών, σε καλλιεργούμενες εκτάσεις, σε καλλιέργειες ελιάς.  Στην  περιοχή μελέτης φύεται σε υψόμετρα από 0-900μ. περίπου.

Αντιπροσωπεύεται από μικρούς πληθυσμούς. 

Μέρη του φυτού που χρησιμοποιούνται για φαρμακευτική χρήση, συγκομιδή και επεξεργασία

νεαροί βλαστοί και ρίζες

Βοτανικές και παραδοσιακές χρήσεις:

παραδοσιακά χρησιμοποιείται στην διατροφή.

Φυτοχημική σύσταση

Οι κύριες βιοδραστικές ενώσεις των σπαραγγιών είναι μια ομάδα στεροειδών σαπωνίνων. Χαρακτηριστικά οργανοθειούχα συστατικά είναι υπεύθυνα για τη χαρακτηριστική οσμή στα ούρα μετά την κατανάλωση τους. Το φυτό αυτό περιέχει επίσης βιταμίνες Α, Β1, Β2, C, Ε, Mg, Ρ, Ca, Fe, και φυλλικό οξύ. Άλλες σημαντικά χημικά συστατικά του Asparagus είναι η ασπαραγίνη, αργινίνη, τυροσίνη, φλαβονοειδή (κεμπφερόλη, κερκετίνη και ρουτίνη), ρητίνες και ταννίνες.

Τα είδη του γένους Asparagus θεωρούνται πρωταρχικά ως καθαρκτικά, αποτοξινωτικά και διουρητικά. Η ρίζα του είδους Asparagus officinalis είναι πιο δραστική ως διουρητικό από το βλαστό του, και η ρίζα συνιστάται στην περίπτωση της υδρωπικίας, αλλά και ως ισχυρό ηρεμιστικό για την καρδιά. Οι ρίζες του έχουν χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία για την σχιστοσωμίαση και την φυματίωση. Οι ρίζες του Asparagus filicinus θεωρούνται τονωτικές, στυπτικές και ανθελμινθικές. Στην Ινδία και την Κίνα, το φυτό δίνεται ως ισχυρό διουρητικό στη χολέρα και στους ρευματισμούς.

Καλλιεργείται το φυτό σε τοπικές καλλιέργειες και σε τι βαθμό

Καλλιεργούνται δύο ποικιλίες, το πράσινο και το άσπρο σπαράγγι.

Στην περιοχή μελέτης καλλιεργείται στην Αιτωλοακαρνανία. Καλλιεργήθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας το 1961 σε έκταση 20 στρεμμάτων στην περιοχή των Γιαννιτσών. Η καλλιέργειά του επεκτάθηκε σε πολλές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας όπως: στα Γιαννιτσά, στην Ημαθία, στην Έδεσσα, στην Καβάλα, στην Ξάνθη, στον Έβρο, και στην Ορεστιάδα.

Στην Ευρώπη και στην Αμερική το καλλιεργούν συστηματικά ως  λαχανικό. Καλλιεργείται στη Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία, Η.Π.Α. Φορμόζα, Αγγλία, Λουξεμβούργο, Ιρλανδία, Δανία, Κάτω Χώρες. Επίσης καλλιεργείται σε χώρες της Ασίας, της Αφρικής, της Αυστραλίας και της Νοτίου Ζηλανδίας. 

 

Αλλα πολιτισμικα στοιχεια

Tο άγριο σπαράγγι (Asparagus acutifolius) ήταν διακοσμητικό φυτό αφιερωμένο στην θεά Αφροδίτη. Οι Βοιωτοί με τη σειρά τους στόλιζαν τις νύφες στους γάμους με κλαριά σπαραγγιού. Ο Διοσκουρίδης και ο Θεόφραστος θεωρούσαν το άγριο σπαράγγι σπουδαίο λαχανικό, όπως και σήμερα ακόμα τα τρυφερά του βλαστάρια τρώγονται σαν σαλάτα. Οι Κινέζοι αποθηκεύουν τις καλύτερες ρίζες σπαραγγιών για τις οικογένειες και τους φίλους τους, πιστεύοντας ότι θα αυξήσει τα συναισθήματα συμπόνιας και αγάπης.

Κίνδυνοι

Άγνωστοι.

Bibliography

[HTML] Chemical constituents of Asparagus
JS Negi, P Singh, GP Joshi, MS Rawat… - Pharmacognosy …, 2010 - ncbi.nlm.nih.gov