Arbutus unedo

Photo gallery

Οικογενεια

Ericaceae

Συνωνυμα

Arbutus serratifolia Salisb., nom. illeg., Arbutus salicifolia Hoffmanns.

Παραδοσιακη Αγγλικη Ονομασια

Strawberry Tree, Irish strawberry tree, Killarney strawberry tree, cane apple.

Κοινα ελληνικα ονοματα

Άρβουτος η κοινή, Κουμαριά

Βοτανικη περιγραφη

Συνήθως είναι φουντωτός θάμνος 1·5-3 m, περιστασιακά μικρό δένδρο έως 12 m. Ο φλοιός έχει σχισμές, ξεφλουδίζεται σε μικρές λουρίδες, κυρίως θαμπό καφέ∙ τα νεαρά κλαδιά αδενώδη τριχωτά τουλάχιστον εν μέρη. Τα φύλλα 4-11 Χ 1·5-4 cm, επιμήκη-λογχοειδή, συνήθως 2-3 φορές μακρύτερα από το φάρδος, οδοντωτά προς ακέραια, λεία εκτός από την βάση, ποδίσκος 10 χιλ. ή μικρότερος. Ταξιανθία 4-5 εκ. Κρεμμάμενη και εμφανίζεται το Φθινόπωρο. Κάλυκας 1,5 χιλ., με υπό-κυκλικούς λοβούς, στεφάνη 9Χ7 χιλ., λευκή, συχνά με πράσινα ή ροζ  στίγματα. Καρπός μούρο, 20 χιλ. καλυμμένος με κωνικές θηλές, όταν ωριμάζουν περνούν από το κίτρινο στο κόκκινο και τέλος έντονα κόκκινο. 2n= 26.

Γεωγραφική Εξάπλωση

Σε αειθαλείς θαμνώτοπους, στα περιθώρια δασών και σε βραχώδεις πλαγιές. Στην περιοχή της Μεσογείου και στην Ν.Δ. Ευρώπη, εκτεινόμενο βόρεια τοπικά στην Β.Δ. Ιρλανδία. Al Bl Co Cr Ga Gr HbHs It Ju Lu Sa Si Tu.

Είναι στενό μεσογειακό είδος. Στην χώρα μας απαντάται τόσο στην Ηπειρωτική Ελλάδα όσο και στα νησιά.

Στην περιοχή μελέτης απαντάται  στην Αχαΐα, Ηλεία, Αιτωλοακαρνανία και στα νησιά του Ιονίου (Ζάκυνθο και Κεφαλλονιά).

Είναι αυτοφυές, άφθονο και με πολύ καλούς πληθυσμούς. Μπορεί να συλλέγεται από τη φύση χωρίς να υπάρχει κίνδυνος υποβάθμισης.

Στην περιοχή μας αναπτύσσεται επίσης και το είδος Arbutus andrachne L. (αυτοφυές στην περιοχή της Μεσογείου, τη Μέση Ανατολή και της νοτιοδυτική Ασία).

Βιότοπος-Πληθυσμοί:

Απαντάται σε θαμνότοπους της μεσογειακής μακκίας, σε μεταβατικές διαμορφώσεις από μακκία σε φρύγανα, σε παρυφές και  ανοίγματα δασών, και σε πετρώδεις τοποθεσίες. Το συναντάμε από τα χαμηλά υψόμετρα  μέχρι τα 800 μ. περίπου.

Αντιπροσωπεύεται από μεγάλους πληθυσμούς στην Αχαΐα, Ηλεία, Αιτωλοακαρνανία και στα νησιά του Ιονίου.

Καλοί πληθυσμοί καταγράφηκαν σε θαμνώνες  που προέκυψαν μετά από πυρκαγιά σε δάση χαλεπίου Πεύκης στη Ζάκυνθο. Καλοί πληθυσμοί καταγράφηκαν στην Αχαϊα, στην Ηλεία, αλλά και σε μακκία βλάστηση στην Αιτωλοακαρνανία.

Οι φυσικοί του πληθυσμοί δεν  φαίνεται να διατρέχουν κίνδυνο υποβάθμισης, από συλλογές.

Μέρη του φυτού που χρησιμοποιούνται για φαρμακευτική χρήση, συγκομιδή και επεξεργασία

φύλλα, φλοιός, φρούτα, άνθη

Βοτανικές και παραδοσιακές χρήσεις:

Το φρούτο είναι εδώδιμο και περιέχει περίπου 20% σάκχαρα, έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή νόστιμων και θρεπτικών μαρμελάδων. Το φυτό Arbutus unedo είναι φυτό μελισσοκομικό, ενώ τα φρούτα του είναι τροφή για τα πουλιά. Τα φρούτα, επίσης, χρησιμοποιούνται για την παρασκευή αφεψημάτων και αποσταγμάτων (όπως το Πορτογαλικό medronho, ένα τύπο δυνατού κονιάκ). Ταννίνες παραλαμβάνονται από τα φύλλα, το φλοιό και τα φρούτα. Ο φλοιός περιέχει 45% ταννίνες. Το ξύλο χρησιμοποιείται για την διάφορες κατασκευές, όπως μουσικών οργάνων (ελληνικές φλογέρες) κ.λπ. Τέλος, αποτελεί καλό κάρβουνο.

Φυτοχημική σύσταση

Όλα τα μέρη του φυτού είναι πλούσια σε πολυφαινόλες , από απλά φαινολικά συστατικά, φλαβονοειδή, ανθοκυανίνες μέχρι τις περισσότερο πολύπλοκες ταννίνες.

Τα φύλλα, ο φλοιός και τα η ρίζα είναι γνωστά στην παραδοσιακή ιατρική ως αντισηπτικά, διουρητικά και καθαρτικά. Χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία μολύνσεων του ουροποιητικού συστήματος, όπως η κυστίτιδα και η ουρηθρίτιδα. Λόγω της στυπτικής του δράσης χρησιμοποιείται στη αντιμετώπιση της διάρροιας και της δυσεντερίας και, όπως συμβαίνει με πολλά άλλα στυπτικά φυτά, χρησιμεύει σε εκπλύσεις για την αντιμετώπιση ερεθισμών της στοματοφαρυγγικής κοιλότητας. Τα φύλλα του συλλέγονται το καλοκαίρι και ξηραίνονται για μετέπειτα χρήση. Τα άνθη του είναι ελαφρώς εφιδρωτικά.

Καλλιεργείται το φυτό σε τοπικές καλλιέργειες και σε τι βαθμό

Καλλιεργείται ως καλλωπιστικό.

Οποιαδήποτε χρήση στον τοπικό πολιτισμό

 

 

Κίνδυνοι

Κανένας γνωστός

Bibliography